Dyslexie, lees- en spellingproblemen

Dyslexie is een stoornis in het leren lezen en spellen; een stoornis die allerlei oorzaken kan hebben. Het gaat om een specifiek leerprobleem. Een kind met dyslexie heeft:

  • moeite met de verwerking van klanken;
  • moeite met technisch lezen;
  • moeite met het decoderen van gehoorde klanken (spelling);
  • moeite met automatiseren.

Dyslexie betekent letterlijk: niet goed kunnen lezen. Dyslexie heeft alles te maken met een moeizame verwerking van klanken, met het snel en goed kunnen koppelen van tekens aan klanken. Het kunnen omzetten van letters in klanken of van klanken in letters, ontwikkelt zich bij dyslectici langzaam en met veel moeite.
Dyslexie betreft ‘een langdurige stagnatie in het flexibel toepassen van de leesstrategieën die het technisch lezen bepalen, bij leerlingen die overigens geen grove belemmeringen van zintuiglijke of neurologische aard ondervinden, en in staat geacht worden om te leren lezen, dus niet gerekend kunnen worden tot de Zeer Moeilijk Lerende Kinderen of nog dieper zwakzinnigen’.

Als je in de tweede helft van groep 3 ziet dat een kind een achterstand heeft opgelopen, is het raadzaam een diagnose te laten stellen. Vaak hebben ouders als eersten in de gaten dat er iets mis is met hun kind. Tijdens het lezen thuis zien ze dat een kind tijdens het lezen letters of woorden toevoegt of weglaat, spellend of radend leest en in leestempo en leeskwaliteit achterblijft.

Bij een onderzoek van het spellen neem ik eerst een diagnostisch dictee af (als de school dat al niet gedaan heeft). Daarna maak ik een foutenanalyse, waarin ik de verschrijvingen noteer en categoriseer. Door aan te geven met welke categorie spelfouten het kind te maken heeft, kan ik een handelingsplan opstellen.

TIEN voor TIEN diagnosticeert de aangemelde kinderen. Door middel van onderzoek probeer ik de dyslexie, lees- en/of spellingproblemen te achterhalen. Met behulp van het diagnostisch onderzoek ga ik na hoe groot de achterstand van de leerling is en waar zijn of haar specifieke problemen liggen. Daarna breng ik over de vorm van de hulp/begeleiding advies uit aan de ouders, waarna ik met de ouders (en eventueel met de school) bekijk hoe lang, hoe vaak, door wie en wanneer de leerling remedial teaching krijgt. Er vindt daarna regelmatig terugkoppeling naar de ouders en evaluatie van de ontwikkelingen plaats om na te gaan of uw kind (voldoende) vorderingen maakt.

Na een begeleidingsperiode van ongeveer een half jaar is het van belang opnieuw onderzoek te doen om na te gaan of er sprake is van hardnekkigheid van de lees- en spellingproblemen. Als dit inderdaad blijkt voldoet het kind dan aan een van de criteria om de diagnose dyslexie te kunnen vaststellen.
Het is zeer belangrijk na de vaststelling van de dyslexie, om de begeleiding voort te zetten en regelmatig de lees- en spellingontwikkeling te evalueren.