Dyscalculie

Voor veel kinderen lijken rekenproblemen bij het leren rekenen te horen. In de meeste gevallen verdwijnen deze problemen met de ontwikkeling van de kinderen. Soms echter blijft een kind moeite houden met rekenen. Het raakt steeds meer achter ten opzichte van groep en loopt uiteindelijk vast. Je ziet dat deze kinderen in de loop van de schooltijd steeds minder zin krijgen om te rekenen omdat je niet graag iets doet waar je, voor je gevoel, niet goed in bent.

Als kinderen rekenproblemen ervaren, denken leerkrachten en ouders al snel aan dyscalculie. Dyscalculie is een ‘stoornis waarin opvalt dat er sprake is van hardnekkige problemen met het leren en vlot/accuraat oproepen/toepassen van reken- en wiskundekennis (feiten/afspraken)’.

Dyscalculie is een rekenstoornis die vaak samengaat met een aantal andere problemen zoals ruimtelijk inzicht, klokkijken, slecht automatiseren, moeite met begrijpend lezen of spellingproblemen.

De definitie van dyscalculie levert op dit moment een aantal vragen op waarop nog geen antwoorden te geven zijn:

  • dyscalculie is blijkbaar een stoornis, maar niet duidelijk is om wat voor type stoornis het gaat en hoe je zo’n stoornis dan vaststelt.
  • het zou ook kunnen zijn dat een kind voor rekenen gewoon wat minder aanleg heeft, net zoals er kinderen zijn die minder aanleg hebben voor taal, sport, muziek of tekenen.
  • de rekenproblemen zijn ook hardnekkig. Dat zou betekenen dat je nauwelijks mag rekenen op enige verbetering in of herstel van rekenproblemen of dat succes in een aantal gevallen niet zo gemakkelijk te bereiken is.

Dyscalculie zou betekenen dat een kind problemen heeft met het automatiseren? We weten wel dat zwakkere rekenaars -vergeleken met andere kinderen- vaak meer problemen hebben met automatisering, maar dat betekent niet dat automatiseren enig doel voor behandeling mag zijn. TIEN voor TIEN vindt het belangrijk dat een kind ook begrijpt wat het doet. Dat het bijvoorbeeld de opbouw van getallen snapt, de strategieën voor rekenen onder de 20 begrijpt, of inzicht heeft in breuken en bewerkingen hiermee.

Kinderen met dyscalculie hebben vaak:

  • moeite met de overgangen van het tiental;
  • moeite met het begrijpen van breuken, de waarde van en verbanden tussen getallen;
  • moeite met hoofdrekenen en schatten;
  • moeite met volgorden: recepten lezen, klokkijken.
  • problemen met ruimtelijke oriëntatie en inzicht: links-rechts oriëntatie, problemen met het lezen of onthouden van cijferreeksen, lezen en interpreteren van kaarten, tabellen en afmetingen;
  • een hekel aan (strategie)spelletjes en ruimtelijk speelgoed (lego, et cetera);
  • een hekel aan rekenen; ze rekenen vaak ook erg traag.

TIEN voor TIEN diagnosticeert en begeleidt op deskundige wijze de aangemelde kinderen. Door middel van het aanmeldingsformulier (joep@tienvoortien.nl) van de ouders en school probeer ik zicht te krijgen op de rekenproblemen die het kind ondervindt.

Door middel van onderzoek probeer ik rekenproblemen of dyscalculie te achterhalen. Met behulp van het diagnostisch onderzoek ga ik na hoe groot de achterstand van de leerling is en waar zijn of haar specifieke problemen liggen. Als alle gegevens in kaart zijn gebracht, breng ik over de vorm van de hulp/begeleiding advies uit aan de ouders, waarna ik met de ouders (en eventueel met de school) bekijk hoe lang, hoe vaak en wanneer de leerling remedial teaching krijgt.

De uitslag van het onderzoek vormt uitgangspunt van deze behandeling. Er vindt daarna regelmatig terugkoppeling naar de ouders en evaluatie van de ontwikkelingen plaats om na te gaan of uw kind (voldoende) vorderingen maakt.

Soms kan het zo zijn dat er mogelijk sociaal-emotionele factoren een rol spelen bij de rekenproblemen. In dat geval adviseer ik ouders om een psychologisch onderzoek te laten afnemen.

We zien in onze praktijk dat kinderen heel verschillend reageren op de hulp die ze krijgen en ook dat sommige leerlingen over beperkte cognitieve mogelijkheden beschikken. We doen er alles aan om alle kinderen, ook die met begripsproblemen, te helpen door na te gaan hoe een kind te werk gaat door:

  • door te vragen op een antwoord dat een kind geeft;
  • te achterhalen wat een kind wél kan en weet;
  • de reacties van een kind niet te negeren, maar denkprocessen van een kind te volgen.

Bij de behandeling van rekenproblemen/dyscalculie maken we gebruik van verschillende (hulp)programma’s en -middelen.